Aksaray Ticaret Borsası Başkanı Hamit Özkök, hububat hasat sezonuna girilmesiyle birlikte dane kayıplarının en aza indirilmesinde hasat için gerekli hususlara uyulduğunda zayiatın en aza indirileceğini söyledi.

Hasad sürecinde bir yıllık emeğin karşılığını bulması için hasat kriterlerine uygun davranılmasının üretici ve ülke ekonomisine katkı sağlayacağını belirten Başkan Özkök hasat sürecine ilişkin kriterler hakkında bilgi verdi. Özkök, “Hububatta hasat nem oranı dane neminin yüzde 13 - 14 civarında olması arzu edilir. Daneler elle bastırıldığında ezilmiyor ise uygun nem aralığında olduğu anlaşılır. Tarladaki başaklar altın renginde ve elle ovalandığında daneler başakçık kavuzlarından kolayca ayrılıyorsa hasat için yeterli kuruluğa geldiği anlaşılır. Rutubetin yüksek olduğu sabah erken ve akşam saatlerinde hasat yapılmaması önerilir. Tam olgunlaşmamış hububatı hasat etmek kadar, hasadın gecikmesi de çiftçinin zararınadır. Hasadın gecikmesinde hem hasat edilen üründe hektolitre ağırlığı kaybı olacağı gibi hem de gecikmeden dolayı dane kırıkları artmakta ve danedeki protein parçalanması neticesinde piyasada ürün süne zararı gibi işlem görüyor” dedi.

Yüzde 1’lik dane kaybının ülke ekonomisine maliyeti 300 milyon

Başkan Özkök, biçerdöverle yapılan hasatta dane kaybının en büyük sorun olduğuna değinerek, “Ülkemizde yaklaşık 17 milyon hektar tarla bitkileri ekilişi yapılıyor. Bu arazilerin %70’i kendi yürür hasat makineleri ile hasat edilmektedir. Ülkemizde yaklaşık 15 bin adet biçerdöver bulunmakta olup, yaklaşık 12,5 milyon hektar tarım arazisinde hasat yapmakta ve yıllık yaklaşık 35- 40 milyon ton ürün hasat etmektedir. Biçerdöverde ürün hasadında dane kaybı başlıca sorun olarak bilinmekte olup, yasal sınırı % 2 iken gerçekleşme oranı maalesef bunun üzerindedir. Türkiye genelinde %1’lik dane kaybının ülke ekonomisine zararı 350 bin ton civarında ürün olup, bunun maliyeti yaklaşık 300 milyon TL olmaktadır” diye konuştu.

Operatör belgesini sorun

Belirtilen oran üzerinde dane kaybına neden olanlar hakkında yasal işlem uygulandığını da hatırlatan Başkan Özkök  “Bu oranın üstünde dane kaybına neden olanlar hakkında Bakanlığın ‘Biçerdöver kontrol hizmetlerinin organizasyonu ile kontrollerde takip edilecek esas ve usullere ait uygulama talimatı’ çerçevesinde ve kabahatler kanununun 32. Maddesine göre işlem yapılmaktadır. Bakanlığın da kesin bir talimatla belirttiği üzere operatör belgesi sahibi olmayanların biçim yapması yasaktır. Tarlanıza getirttiğiniz biçerdöver de ilk bakmanız gereken şey operatör belgesidir. Unutmayınız ki operatör belgesi olmayan yetersiz kişiler daha fazla dane kaybı yapacaktır. % 5-8’lerle ifade edilebilecek biçerdöver dane kayıpları kabul edilebilir bir yaklaşım değildir. Amacımız, çiftçilerimizin büyük emek, zaman ve masrafla üretmiş oldukları tarla bitkilerinin zamanında, en az dane ve sap kaybı ile tekniğine uygun olarak biçilmesini sağlamaktır. Bu sayede milli servet kaybını önlemek, biçerdöverlerle yapılan hasatta meydan gelen dane kayıpları ile tane hasarlarını en alt seviyede tutmaktır” ifadelerini kullandı. Özel Haber: Ziya Koçak